ปั๊มน้ำกินไฟเดือนละกี่บาท? คิดเองได้ด้วยการคูณเลข 3 ครั้ง

หลายคนรู้สึกว่าค่าไฟแพงขึ้นตั้งแต่ติดปั๊มน้ำ แต่ไม่รู้ว่ามันกินไปเท่าไหร่กันแน่ เพราะบิลค่าไฟรวมทุกอย่างมาเป็นก้อนเดียว

ความจริงคือคิดเองได้ไม่ยากเลย ใช้แค่ตัวเลขสองตัวจากป้ายข้างปั๊มกับนาฬิกา แล้วคูณกันสามครั้ง บทความนี้จะพาทำทีละขั้น

รู้จักหน่วยไฟก่อน

ค่าไฟคิดเป็น “หน่วย” ซึ่งภาษาช่างเรียกว่า กิโลวัตต์-ชั่วโมง

1 หน่วย คือการใช้ไฟ 1 กิโลวัตต์ นาน 1 ชั่วโมง

พูดง่ายๆ คือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟ 1 กิโลวัตต์ ถ้าเปิดทิ้งไว้ 1 ชั่วโมง จะเสียไฟไป 1 หน่วย

แล้ว 1 กิโลวัตต์ เท่ากับ 1,000 วัตต์ ดังนั้นถ้าปั๊มเขียนว่า 750 วัตต์ ก็คือ 0.75 กิโลวัตต์

หาตัวเลขจากป้ายข้างปั๊ม

ที่ตัวปั๊มจะมีป้ายโลหะหรือสติกเกอร์ติดอยู่ ให้มองหาคำว่า W หรือ kW หรือ HP

• ถ้าเขียนเป็น W เช่น 750W ให้หารด้วย 1,000 ได้ 0.75 กิโลวัตต์
• ถ้าเขียนเป็น kW เช่น 1.5kW ใช้เลขนั้นได้เลย
• ถ้าเขียนเป็น HP หรือแรงม้า ให้คูณด้วย 0.746 เช่น ปั๊ม 1 แรงม้า เท่ากับประมาณ 0.75 กิโลวัตต์

ตัวเลขนี้คือกำลังที่ปั๊มใช้ตอนทำงานเต็มที่ ในความเป็นจริงบางช่วงอาจกินน้อยกว่านี้ ดังนั้นตัวเลขที่คำนวณได้จะเป็นค่าสูงสุดโดยประมาณ ใช้ดูภาพรวมได้ดี

สูตรคิดค่าไฟ คูณสามครั้งจบ

ค่าไฟต่อเดือน = กิโลวัตต์ คูณ ชั่วโมงที่เดินต่อวัน คูณ 30 วัน คูณ ค่าไฟต่อหน่วย

เรื่องค่าไฟต่อหน่วย ให้ดูจากบิลค่าไฟของบ้านตัวเองจะแม่นที่สุด โดยเอายอดเงินรวมหารด้วยจำนวนหน่วยที่ใช้ ตัวอย่างข้างล่างนี้จะสมมติไว้ที่หน่วยละ 4.50 บาท เพื่อให้เห็นภาพเฉยๆ ของจริงให้ใช้ตัวเลขจากบิลของคุณเอง

ตัวอย่างที่ 1 ปั๊มน้ำบ้าน

ปั๊มบ้านทั่วไปประมาณ 250 วัตต์ หรือ 0.25 กิโลวัตต์ ปั๊มบ้านไม่ได้เดินตลอดเวลา มันจะทำงานเฉพาะตอนเปิดน้ำ รวมแล้ววันหนึ่งอาจเดินจริงประมาณ 1 ชั่วโมง

0.25 คูณ 1 ชั่วโมง คูณ 30 วัน เท่ากับ 7.5 หน่วยต่อเดือน

7.5 คูณ 4.50 บาท เท่ากับ ประมาณ 34 บาทต่อเดือน

เห็นได้ว่าปั๊มบ้านกินไฟน้อยกว่าที่หลายคนกลัวมาก ถ้าค่าไฟบ้านคุณพุ่งขึ้นเป็นหลักร้อยหลังติดปั๊ม แปลว่ามีอะไรผิดปกติ ซึ่งจะพูดถึงในหัวข้อถัดไป

ตัวอย่างที่ 2 ปั๊มสูบน้ำเข้าแปลงเกษตร

งานเกษตรตัวเลขต่างกันคนละเรื่อง เพราะปั๊มใหญ่กว่าและเดินนานกว่ามาก

สมมติปั๊ม 3 แรงม้า คูณ 0.746 ได้ประมาณ 2.24 กิโลวัตต์ เปิดวันละ 4 ชั่วโมงเพื่อรดน้ำ

2.24 คูณ 4 คูณ 30 เท่ากับ ประมาณ 269 หน่วยต่อเดือน

269 คูณ 4.50 บาท เท่ากับ ประมาณ 1,210 บาทต่อเดือน

ปีหนึ่งก็ประมาณหมื่นสี่ ซึ่งมักจะแพงกว่าราคาปั๊มทั้งตัวเสียอีก นี่คือเหตุผลว่าทำไมการเลือกปั๊มให้พอดีกับงานถึงสำคัญกว่าที่คิด

ทำไมค่าไฟถึงสูงกว่าที่คำนวณ

ถ้าคิดแล้วได้เลขหนึ่ง แต่บิลจริงสูงกว่านั้นเยอะ ให้สงสัยห้าข้อนี้

1. ปั๊มเดินนานกว่าที่คิด

หลายคนประมาณชั่วโมงต่ำเกินจริง วิธีเช็คคือสังเกตว่าปั๊มติดกี่ครั้งต่อวันและติดครั้งละนานแค่ไหน บางบ้านปั๊มติดทั้งที่ไม่มีใครเปิดน้ำ นั่นแปลว่ามีปัญหา

2. มีจุดน้ำรั่วในระบบ

ข้อนี้เจอบ่อยที่สุด รั่วนิดเดียวก็ทำให้แรงดันในท่อตกเรื่อยๆ ปั๊มก็ติดขึ้นมาเติมแรงดันทั้งวันทั้งคืน

วิธีเช็คง่ายๆ คือปิดก๊อกทุกจุดในบ้านให้หมด แล้วนั่งฟังว่าปั๊มยังติดเองเป็นระยะหรือเปล่า ถ้ายังติด แปลว่ามีรั่วแน่นอน

3. ปั๊มใหญ่เกินความจำเป็น

การเลือกปั๊มที่ใหญ่เกินความจำเป็นอาจทำให้ใช้พลังงานมากกว่าที่จำเป็น และทำให้ระบบทำงานนอกช่วงประสิทธิภาพที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังมักติดๆ ดับๆ ถี่กว่าปกติ ซึ่งทำให้ปั๊มสึกเร็ว

4. ท่อเล็กเกินไปหรือมีตะกรันเกาะ

ท่อเล็กเกินไปทำให้สูญเสียแรงดันในระบบมากขึ้น ส่งผลให้ปั๊มต้องทำงานที่จุดที่ไม่เหมาะสม และอาจทำให้ได้ปริมาณน้ำลดลงหรือใช้พลังงานต่อปริมาณน้ำสูงขึ้น

5. ส่งน้ำสูงหรือไกลเกินกว่าที่ปั๊มถนัด

ปั๊มแต่ละรุ่นออกแบบมาให้ทำงานดีที่สุดในช่วงหนึ่ง ถ้าใช้งานห่างจากช่วงนั้นมาก มันจะกินไฟเยอะแต่ได้น้ำน้อย อ่านเพิ่มได้ที่ แรงดันน้ำ (Head) สำคัญอย่างไร

หกวิธีลดค่าไฟปั๊มน้ำ ที่ทำได้จริง

1. ไล่หารอยรั่วให้เจอ ข้อนี้ได้ผลเร็วที่สุดและมักไม่เสียเงินเลย ทำก่อนคิดเรื่องอื่นทั้งหมด
2. ใช้ถังเก็บน้ำช่วย สูบน้ำเก็บไว้ในถังทีเดียว แล้วค่อยจ่ายออกจากถัง ดีกว่าให้ปั๊มติดๆ ดับๆ ทั้งวัน เพราะทุกครั้งที่มอเตอร์ออกตัวจะกินไฟกระชากมากกว่าตอนเดินปกติ
3. เลือกขนาดปั๊มให้พอดี ตอนจะเปลี่ยนปั๊มใหม่ อย่าเผื่อใหญ่ไว้ก่อน ให้คำนวณจากปริมาณน้ำและระยะส่งจริง
4. ล้างตะแกรงและตรวจท่อตามรอบ ท่อที่โล่งช่วยลดงานของปั๊มโดยตรง
5. รดน้ำเป็นเวลา แทนการเปิดทิ้งไว้ สำหรับงานเกษตร การตั้งเวลาให้รดเป็นรอบสั้นๆ หลายรอบ มักใช้น้ำและไฟน้อยกว่าเปิดยาวรอบเดียว และพืชได้น้ำสม่ำเสมอกว่า
6. ถ้าใช้ปั๊มหนักทุกวัน ลองคิดเรื่องโซลาร์เซลล์ งานที่ปั๊มเดินกลางวันเป็นหลัก เช่น รดน้ำแปลงเกษตร เข้ากันได้ดีกับพลังงานแสงอาทิตย์ อ่านเพิ่มที่ ปั๊มน้ำโซล่าเซลล์ คืออะไร

สรุป

คิดค่าไฟปั๊มน้ำใช้แค่ กิโลวัตต์ คูณ ชั่วโมงต่อวัน คูณ 30 คูณ ค่าไฟต่อหน่วย เท่านั้น ตัวเลขที่ได้จะบอกได้ทันทีว่าปั๊มของคุณกินไฟสมเหตุสมผลหรือเปล่า

ถ้าคิดแล้วพบว่าค่าไฟจริงสูงกว่าที่ควรมาก ให้เริ่มจากไล่หารอยรั่วก่อนเสมอ เพราะเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดและแก้ได้ถูกที่สุด

ถ้าเป็นงานที่ปั๊มเดินหนักทุกวันจนค่าไฟเป็นก้อนใหญ่ การให้วิศวกรช่วยดูว่าปั๊มที่ใช้อยู่เหมาะกับงานหรือไม่ มักคุ้มค่ากว่าการทนจ่ายไปเรื่อยๆ ติดต่อทีมวิศวกร Dynamach

คำถามที่พบบ่อย

ปั๊มน้ำกินไฟมากกว่าแอร์ไหม

สำหรับปั๊มบ้านทั่วไป กินไฟน้อยกว่าแอร์มาก เพราะปั๊มบ้านทำงานเป็นช่วงสั้นๆ เฉพาะตอนเปิดน้ำ ในขณะที่แอร์เดินต่อเนื่องหลายชั่วโมง แต่สำหรับปั๊มการเกษตรที่เดินวันละหลายชั่วโมง ค่าไฟอาจสูงกว่าแอร์ได้

ปั๊มที่ติดๆ ดับๆ บ่อย กินไฟมากกว่าปกติจริงไหม

จริง เพราะทุกครั้งที่มอเตอร์ออกตัวจะกินกระแสสูงกว่าตอนเดินปกติหลายเท่าในช่วงสั้นๆ ยิ่งออกตัวถี่ก็ยิ่งเปลือง และยังทำให้ชิ้นส่วนสึกเร็วกว่าที่ควรด้วย ถ้าเจออาการนี้ควรหาสาเหตุ มักเป็นรอยรั่วหรือถังแรงดันมีปัญหา

ปิดเบรกเกอร์ปั๊มตอนกลางคืน ช่วยประหยัดไหม

ช่วยได้เล็กน้อยถ้าระบบมีรอยรั่ว เพราะกันไม่ให้ปั๊มติดขึ้นมาเองตอนดึก แต่ถ้าระบบไม่รั่ว ปั๊มที่ไม่ทำงานก็แทบไม่กินไฟอยู่แล้ว ทางที่ดีกว่าคือไปแก้รอยรั่วให้จบ

ปั๊มอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟกว่าจริงไหม

ในงานที่ความต้องการใช้น้ำเปลี่ยนไปมาตลอด ปั๊มที่ปรับรอบได้จะประหยัดกว่าปั๊มที่เดินเต็มรอบอย่างเดียว เพราะมันลดรอบลงตามความต้องการจริงแทนที่จะเปิดปิดสลับกัน แต่ในงานที่เดินคงที่ตลอด ส่วนต่างจะน้อยลงและอาจไม่คุ้มกับราคาที่เพิ่ม

ปั๊มเก่ากินไฟมากกว่าปั๊มใหม่ไหม

โดยทั่วไปใช่ เพราะใบพัดสึกและแบริ่งฝืดขึ้นตามอายุ ทำให้ต้องใช้ไฟมากขึ้นเพื่อให้ได้น้ำเท่าเดิม ถ้าปั๊มอายุมากและค่าไฟสูงขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่ใช้งานเท่าเดิม ลองให้ช่างตรวจดูสภาพภายใน

ตัวเลขที่คำนวณได้ตรงกับความจริงแค่ไหน

ถือเป็นค่าประมาณที่ใช้ดูภาพรวมได้ดี แต่ของจริงจะต่างไปบ้างตามภาระงานจริงและประสิทธิภาพของมอเตอร์ ถ้าอยากได้ตัวเลขแม่นจริง ให้ติดมิเตอร์แยกเฉพาะวงจรปั๊ม จะเห็นชัดที่สุด